Gugurkan label ‘negeri’, tegas Jeffrey Kitingan, Sabah wajar berstatus wilayah

ultra78

Gugurkan label ‘negeri’, tegas Jeffrey Kitingan, Sabah wajar berstatus wilayah

KOTA KINABALU, 29 April — Ahli Dewan Undangan Tambunan, Jeffrey Kitingan, menggesa Kerajaan menggugurkan penggunaan istilah “negeri” bagi Sabah, dengan alasan Sabah merupakan rakan pengasas Malaysia dan bukan berada pada kedudukan yang sama seperti negeri-negeri di Semenanjung.

“Sabah, bersama Malaya, Sarawak dan Singapura membentuk Malaysia sebagai rakan setara dan sewajarnya diiktiraf sebagai wilayah yang setara kedudukannya dengan Malaya, bukan sekadar sebuah negeri dalam persekutuan,” katanya ketika membahaskan Ucapan Dasar Yang di-Pertua Negeri.

Beliau merujuk kepada pindaan Perlembagaan Persekutuan pada tahun 2021 terhadap Perkara 1(2), di mana Kerajaan Persekutuan mengakui bahawa pindaan tersebut bertujuan memulihkan status Sabah dan Sarawak sebagai wilayah yang setara dengan Malaya dalam pembentukan Malaysia.

“Dewan Undangan Sabah telah pun memulakan perubahan ini, kita kini menyebutnya sebagai Dewan Undangan Sabah, bukan Dewan Undangan Negeri dan pilihan raya Sabah kini dirujuk sebagai Pilihan Raya Umum Dewan Undangan Sabah, bukan Pilihan Raya Negeri,” katanya.

Beliau berkata ketika Malaysia diisytiharkan pada 16 September 1963, Sabah dirujuk secara umum dan antarabangsa sebagai sebuah “negara” dan dalam Perlembagaan asal Persekutuan serta Sabah dari 1963 hingga 1976, Ketua Negeri memegang gelaran “Yang di-Pertua Negara”.

“Ini bukan soal berkonfrontasi dengan Kerajaan Persekutuan. Ini adalah untuk membetulkan apa yang telah tersasar sejak 1963. Sabah mesti berdiri setara dengan Sarawak dan Malaya.

“Pembentukan Malaysia tidak bermakna Sabah perlu ditelan oleh Malaya atau kita mesti sentiasa tunduk kepada Kuala Lumpur,” katanya.

Jeffrey turut mencadangkan supaya gelaran Ketua Menteri Sabah ditukar kepada “Premier”, selaras dengan Sarawak dan seumpama gelaran ketua kerajaan negeri di negara seperti Australia.

Selain itu, beliau menggesa supaya Menteri Pembantu di Sabah dinamakan semula sebagai Timbalan Menteri, dengan alasan gelaran sedia ada memberi gambaran seolah-olah hanya menjalankan tugas remeh dan bukannya memegang peranan kementerian yang penting.

Beliau turut mencadangkan supaya ketua jabatan dan agensi di Sabah menggunakan gelaran “Ketua Pengarah”, sama seperti rakan sejawat di Semenanjung Malaysia, sambil menyatakan bahawa beberapa jawatan di Sabah seperti Ketua Perkhidmatan Awam sudah pun menggunakan gelaran tersebut, namun mempersoalkan mengapa ia tidak diperluaskan kepada semua jabatan.

“Daerah di Sabah dan Sarawak lebih besar daripada banyak negeri di Semenanjung. Adalah wajar gelaran dan struktur pentadbiran kita mencerminkan kedudukan setara itu,” katanya.

Beliau menggesa pindaan terhadap Perlembagaan Sabah untuk memulihkan dan membetulkan perubahan yang dibuat sejak 1963 serta mencadangkan agar jumlah kementerian negeri ditambah melebihi 10 yang asal ketika pembentukan Malaysia.

“Banyak sektor baharu yang tidak wujud pada 1963 kini memerlukan pengawasan kementerian khusus, termasuk kecerdasan buatan, ekonomi digital, Ekonomi Biru, Ekonomi Hijau, kelestarian alam sekitar, penangkapan karbon, kredit karbon serta komitmen antarabangsa seperti Matlamat Pembangunan Mampan Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu dan Perjanjian Paris 2015,” katanya.

Beliau juga mencadangkan penubuhan Kementerian Keselamatan Dalam Negeri khusus untuk mengurus kepentingan Sabah dalam imigresen, pendaftaran penduduk dan keselamatan dalaman termasuk perlindungan sempadan yang melengkapi agensi keselamatan Persekutuan.

Katanya, Kerajaan Sabah mempunyai hak untuk mengurus pendaftaran rakyatnya sendiri serta mengeluarkan kad pengenalan Sabah yang berasingan daripada MyKad Persekutuan.

“Setiap rakyat Sabah adalah rakyat Malaysia, tetapi tidak semua rakyat Malaysia adalah rakyat Sabah. Kerajaan Sabah yang menentukan siapa yang layak sebagai rakyat Sabah dan seterusnya menjadi warganegara Malaysia,” katanya.

Beliau berkata walaupun Sabah telah mewakilkan sebahagian kuasanya kepada Kerajaan Persekutuan untuk mengeluarkan kad pengenalan Malaysia, ia tidak menyerahkan hak untuk mengeluarkan kad pengenalan Sabah sendiri, yang merupakan kuasa baki yang masih dimiliki Sabah.

“Dalam sebuah Persekutuan, tidak wujud Persekutuan tanpa negeri. Negeri wujud terlebih dahulu sebelum persekutuan. Negeri menyerahkan sebahagian kuasa kepada Kerajaan Persekutuan … tetapi bukan semuanya. Itulah yang kita panggil kuasa baki, dan di Sabah, kita mesti melaksanakannya,” katanya.